化け猫のイメージとして「行灯の油を舐める」というものがある。江戸時代には、煤の少ない菜種油は高価であり、行灯の燃料として安価な魚の油が使われていた。猫がもちろん魚が大好きから、行灯の油を舐めることが多い。招き猫
「招き猫」とは縁起物として、古来よりお金や人を招いてくれるという。
右手上げの招き猫は、「金運を招く」とされ、「家内安全」「商売繁盛」と思われる。
左手上げの招き猫は、「人を招く」とされていて、「千客万来」「商売繁盛」と思われる。
妖怪動物は人を騙し、病気にさせて、また姿を変えて化けると考えられている。妖怪動物に関する伝説や昔話は私の修士論文の基本です。
玉藻前は九尾の狐に化けた美人だった。彼女は二十歳の若い女でありながら、大きな知識と美しい顔をもって、天下一の美女とも、皆と謳われた。彼女は中国から日本に渡ってきて、後鳥羽天皇の宮廷に住んだが、彼女の九尾の狐の正体を現して、逃げて、末に殺された。狐の魂は殺生石に姿を変えたと言われている。
ある男は妻の病気をなおすため、信太の森に行って、野狐の生き肝を得ようとする。近くに住んでいた安倍保名が、狩人に追われていた白狐を助けてやるが、その際にけがをしてしまう。そこに葛の葉という女性がやってきて、保名を介抱して家まで送りとどける。葛の葉が保名を見舞っているうち、いつしか二人は恋におちて、結婚して童子丸という子供をもうける。童子丸が5歳のとき、葛の葉の正体が保名に助けられた白狐であることが知れてしまう。だから、葛の葉は信太の森へと帰った。保名は恩返しのために葛の葉が人間世界に来たことを知り、童子丸とともに信太の森に行って、姿をあらわした葛の葉から水晶の玉と黄金の箱を受け取り、別れる。
漢字 | ひらがな | ポーランド語 | 英語 |
妖怪動物 | ようかいどうぶつ | zwierzęta-potwory | monsters-animals |
騙し | だまし | oszukiwać, przechytrzyć | deceiving, cheating, fooling |
狐 | きつね | lis | fox |
語源 | ごげん | pochodzenie słowa | word root |
正体 | しょうたい | prawdziwa postać | natural shape, one’s true colors |
白狐 | びゃっこ | biały lis | white fox |
天狐 | てんこ | niebiański lis | high ranking kitsune |
神通力 | じんずうりき | nadprzyrodzone zdolności | supernatural powers |
神格化 | しんかくか | ubóstwienie | deification |
頭骨 | とうこつ | czaszka | skull |
変形 | へんかい | transformacja, przemiana | transformation, metamorphosis |
稲荷 | いなり | Inari, bóstwo zbiorów i urodzaju, lub lis-posłaniec tego bóstwa | Inari, god of harvests and fox (said to be messengers of Inari) |
神聖 | しんせい | niebiański, duchowy | holiness, sacredness |
御饌津神 | みけつかみ | Miketsukami, bóg ryżu | Miketsukami, god of rice |
三狐神 | みけつかみ | Miketsukami, bóg ryżu | Miketsukami, god of rice |
命婦 | みょうぶ | tytuł nadawany lisom Inrai, ale też damom dworu | title for high-ranking Inari foxes and court ladies |
格 | かく | status | status |
祀る | まつる | czcić | to deify, to enshrine |
狐憑き | きつねつき | opętanie przez ducha lisa | spirit possession |
狐火 | きつねび | błędne ogniki | will-o'-the-wisp |
俗信 | ぞくしん | wierzenia ludowe | folk belief |
墨 | すみ | tusz, kreda | Ink |
恩返し | おんがえし | wdzięczność | requital of a favour |
救出する | きゅうしゅつ | uratować z opresji | rescue |
玉藻前 | たまもまえ | Tamamo no Mae | Tamamo no Mae |
九尾の狐 | きゅうびのきつね | lis o dziewięciu ogonach | nine-tailed Fox |
天下一 | てんかいち | najlepsze na świecie | unique, the best |
憧れる | あこがれる | być podziwianym | to admire, to long for |
妖狐 | ようこ | lis-potwór | fox-monster |
猫又/猫股 | ねこまた | potworny kot o dwóch ogonach | mythical two-tailed monster cat |
短縮する | たんしょく | skracać, obcinać | shortening |
飼い主 | かいぬし | właściciel, pan | shepherd, pet owner |
老猫 | ろうねこ | stary kot | old cat |
明月記 | めいげつき | Meigetsuki, dziennik Fujiwary Sadaie | Meigetsuki, The Diary of Fujiwara Sadaie |
行灯 | あんどう | papierowy lampion | paper-enclosed lantern |
舐める | ためる | lizać, smakować | to lick, to taste |
煤 | すす | sadza | soot |
菜種油 | なたねあぶら | olej rzepakowy, | rapeseed oil, canola oil |
燃料 | ねんりゅう | paliwo | fuel |
葬式 | そうしき | pogrzeb | funeral |
招き猫 | まねきねこ | kot zapraszający | beckoning cat |
縁起物 | えんぎもの | talisman | talisman, lucky charm |
繁盛 | はんじょう | prosperować, powodzić się | prosperity, flourishing |